Bật mí 5 điều cần biết về thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp là một giải pháp cứu cánh hiệu quả để ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn sau khi quan hệ tình dục. Trên thị trường hiện nay, có nhiều loại thuốc tránh thai khẩn cấp với thời gian hiệu quả khác nhau, như 72 giờ hoặc 120 giờ. Việc hiểu rõ về cách sử dụng và thời gian hiệu quả của từng loại thuốc sẽ giúp bạn đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa. Hãy cùng Nhà thuốc Thái Dương khám phá chi tiết về thuốc tránh thai khẩn cấp ngay trong bài viết dưới đây.

Thuốc tránh thai khẩn cấp là gì

Thuốc tránh thai khẩn cấp là một phương pháp ngừa thai được sử dụng sau khi có quan hệ tình dục không được bảo vệ hoặc khi các biện pháp ngừa thai khác không thành công. Đây là một biện pháp “dự phòng” để ngăn chặn việc mang thai không mong muốn và nên được sử dụng càng sớm càng tốt sau khi quan hệ.

Cơ chế hoạt động

Thuốc tránh thai khẩn cấp hoạt động thông qua 3 cơ chế chính để ngăn ngừa việc mang thai ngoài ý muốn.

• Đầu tiên, thuốc ngăn cản hoặc trì hoãn quá trình rụng trứng, tức là không cho buồng trứng phóng thích trứng, nhờ đó tinh trùng không thể gặp trứng để thụ tinh.
• Thứ hai, thuốc làm thay đổi cấu trúc và chức năng của nội mạc tử cung, khiến lớp niêm mạc tử cung không còn là môi trường lý tưởng để trứng đã thụ tinh có thể bám vào và phát triển thành phôi thai.
• Cuối cùng, thuốc có thể làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung, tạo ra một rào cản vật lý ngăn chặn tinh trùng di chuyển qua cổ tử cung và vào tử cung để gặp trứng. Các cơ chế này phối hợp để đảm bảo rằng, dù trứng đã được phóng thích hoặc đã thụ tinh, khả năng mang thai vẫn bị giảm đi đáng kể.

Các loại thuốc tránh thai khẩn cấp phổ biến

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại thuốc tránh thai khẩn cấp với cơ chế và thời gian hiệu quả khác nhau. Phổ biến nhất là các loại thuốc tránh thai khẩn cấp 72 giờ và 120 giờ.

• Thuốc tránh thai khẩn cấp 72 giờ: Loại thuốc này chứa hoạt chất Levonorgestrel. Thuốc có thể được uống trong vòng 72 giờ sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ. Có hai dạng chính: dạng 1 viên với liều lượng 1.5mg và dạng 2 viên, mỗi viên 0.75mg, viên thứ hai uống sau viên thứ nhất 12 giờ.
• Thuốc tránh thai khẩn cấp 120 giờ: Loại thuốc này chứa các hoạt chất như Ulipristal Acetate hoặc Mifepristone, có thể được sử dụng trong vòng 120 giờ (5 ngày) sau quan hệ. Thuốc này có hiệu quả ngừa thai cao hơn một chút so với loại 72 giờ, đặc biệt khi uống muộn hơn.

Ngoài ra, có một số loại thuốc tránh thai khẩn cấp ít phổ biến hơn như loại 24 giờ, 36 giờ hoặc 48 giờ, phù hợp cho những trường hợp cụ thể với các khoảng thời gian khác nhau sau quan hệ tình dục không được bảo vệ. Việc lựa chọn loại thuốc phù hợp phụ thuộc vào thời gian kể từ khi quan hệ tình dục.

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai khẩn cấp

Tuy thuốc tránh thai khẩn cấp mang lại hiệu quả trong việc ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn, nhưng nếu sử dụng không đúng các có thể gây ra một số tác dụng phụ như:

Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt

Một trong những tác dụng phụ thường gặp là rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Thuốc có thể làm thay đổi thời gian xuất hiện kinh nguyệt, khiến kinh nguyệt đến sớm hơn hoặc muộn hơn so với chu kỳ bình thường. Ngoài ra, lượng máu kinh cũng có thể thay đổi, có thể ra nhiều hơn hoặc ít hơn so với bình thường. Một số phụ nữ cũng có thể gặp hiện tượng chảy máu giữa chu kỳ kinh nguyệt sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp.

Xuất huyết tử cung bất thường

Xuất huyết tử cung bất thường cũng là một tác dụng phụ phổ biến của thuốc tránh thai khẩn cấp. Xuất huyết nhẹ thường không nghiêm trọng và tự biến mất sau một thời gian ngắn, nhưng trong một số trường hợp hiếm gặp, xuất huyết có thể nặng hơn và kéo dài. Nếu tình trạng này xảy ra, bạn nên đi khám bác sĩ để kiểm tra và điều trị kịp thời.

Chóng mặt, buồn nôn

Chóng mặt, buồn nôn và nôn là những tác dụng phụ khác thường gặp sau khi sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp. Khoảng 50% người sử dụng thuốc có thể gặp phải tình trạng buồn nôn và nôn. Nếu bị nôn trong vòng 2 giờ sau khi uống thuốc, bạn nên uống lại liều thuốc để đảm bảo hiệu quả ngừa thai. Chóng mặt thường nhẹ và tự biến mất sau một thời gian ngắn.

Đau bụng dưới

Đau bụng dưới là một tác dụng phụ khác có thể xảy ra sau khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp. Một số phụ nữ có thể cảm thấy đau bụng nhẹ, đây là tác dụng phụ thường gặp và không đáng lo ngại. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, đau bụng có thể trở nên nặng hơn. Nếu bạn cảm thấy đau bụng dữ dội, hãy tìm đến sự tư vấn của bác sĩ để loại trừ khả năng mang thai ngoài tử cung hoặc các vấn đề nghiêm trọng khác.

Hiệu quả của thuốc tránh thai khẩn cấp sau khi uống

Hiệu quả của thuốc tránh thai khẩn cấp phụ thuộc vào thời gian uống sau khi quan hệ tình dục không an toàn:

• Trong vòng 24 giờ đầu tiên: Khi được sử dụng trong vòng 24 giờ đầu tiên, thuốc tránh thai khẩn cấp có hiệu quả ngừa thai lên đến 90%. Đây là thời điểm thuốc đạt hiệu quả cao nhất vì khả năng ngăn chặn sự rụng trứng và thụ tinh của nó là mạnh mẽ nhất.
• Từ 25-48 giờ tiếp theo: Hiệu quả của thuốc giảm dần xuống còn khoảng 85% nếu được sử dụng trong khoảng từ 25 đến 48 giờ sau quan hệ. Mặc dù vẫn còn khá cao, nhưng khả năng ngừa thai không còn mạnh mẽ như trong 24 giờ đầu tiên.
• Từ 49-72 giờ tiếp theo: Nếu sử dụng thuốc trong khoảng thời gian từ 49 đến 72 giờ sau quan hệ, hiệu quả ngừa thai giảm xuống còn khoảng 58%. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể, cho thấy việc sử dụng thuốc càng sớm càng tốt là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả ngừa thai tối đa.

Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp trong trường hợp nào

Thuốc tránh thai khẩn cấp được sử dụng trong những tình huống cần ngăn ngừa thai gấp rút sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ hoặc khi các biện pháp tránh thai khác không thành công. Dưới đây là các trường hợp cụ thể mà thuốc tránh thai khẩn cấp nên được sử dụng:

• Quan hệ tình dục không an toàn và không sử dụng biện pháp tránh thai.
• Bao cao su bị rách hoặc tuột.
• Quên uống thuốc tránh thai hàng ngày.
• Bị cưỡng hiếp.
• Sử dụng biện pháp tránh thai khác nhưng không thành công.

Một số lưu ý khi sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp

Tuy nhiên, để sử dụng thuốc một cách an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, phụ nữ cần lưu ý một số điều quan trọng sau:

• Chỉ nên sử dụng tối đa 2 lần mỗi tháng để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản.
• Thuốc không bảo vệ khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục và không thể thay thế các biện pháp tránh thai lâu dài khác.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt là người bị bệnh tim, gan, thận, hoặc dị ứng với thành phần của thuốc.
• Nếu gặp các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, chảy máu nhiều, chóng mặt, buồn nôn kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế.
• Tuân thủ đúng liều lượng và cách uống thuốc theo hướng dẫn.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp chị em hiểu rõ thêm về cơ chế hoạt động, tác dụng phụ và cách sử dụng của thuốc tránh thai khẩn cấp. Có thể thấy, thuốc tránh thai khẩn cấp là một “con dao hai lưỡi”, tuy mang lại hiệu quả nhanh chóng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe sinh sản. Vì vậy, chị em cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn biện pháp ngừa thai phù hợp và an toàn, đảm bảo sức khỏe lâu dài và phòng tránh các tác dụng phụ không mong muốn.